Phụ nữ không chỉ góp mặt trong dòng chảy lịch sử, họ tạo nên nhịp quay của thế giới.
Họ là biểu tượng tiên phong, phá vỡ giới hạn, lập nên những kỷ lục. Từ phòng thí nghiệm, tòa soạn, đường chạy, đỉnh núi, đến vũ đài chính trị hay không gian vũ trụ – dấu ấn của họ hiện diện ở gần như mọi lĩnh vực của đời sống.
Mỗi năm, vào ngày 8/3 – Ngày Quốc tế Phụ nữ (International Women’s Day), thế giới tôn vinh những thành tựu ấy và nhắc nhớ về hành trình đấu tranh cho bình đẳng giới. Nhưng cảm hứng mà phụ nữ mang lại không chỉ gói gọn trong một ngày. Đó là nguồn năng lượng bền bỉ, lan tỏa qua nhiều thế hệ.
Marie Curie (1867-1934)
Marie Curie là nhà vật lý tiên phong sinh ra tại Warsaw (Ba Lan), nổi tiếng với việc khám phá ra polonium và radium – những phát kiến có ý nghĩa to lớn trong nghiên cứu và điều trị ung thư. Bà cũng chế tạo các máy chụp X-quang di động và sử dụng chúng để điều trị cho binh sĩ tại tiền tuyến trong Thế chiến thứ nhất.
Bà là nữ giáo sư đầu tiên của Đại học Paris (Pháp), đồng thời là người phụ nữ đầu tiên giành giải Nobel Vật lý năm 1903. Năm 1911, bà tiếp tục lập nên cột mốc lịch sử khi trở thành người đầu tiên nhận giải Nobel lần thứ hai, và cho đến nay, vẫn là người duy nhất đoạt hai giải Nobel ở hai lĩnh vực khoa học khác nhau: Vật lý và Hóa học.
Dù luôn phải đối mặt với vô vàn trở ngại do thời cuộc, bất ổn chính trị lẫn sự phân biệt đối xử vì là phụ nữ, nhưng Curie chưa bao giờ đánh mất quyết tâm theo đuổi sự xuất sắc trong sự nghiệp khoa học mà bà hết lòng yêu mến. Tên tuổi của bà được lưu giữ qua tổ chức phòng chống ung thư mang tên bà, nơi vẫn tiếp tục hỗ trợ các bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo trên khắp thế giới.
Rosalind Franklin (1920-1958)
Rosalind Franklin sinh ra tại Notting Hill, London (Vương quốc Anh), là nhà vật lý sinh học, chuyên gia tinh thể học tia X có đóng góp quan trọng cho việc khám phá cấu trúc phân tử của DNA, RNA, virus, than đá và than chì. Bà được biết đến nhiều nhất với Photograph 51 – bức ảnh X-quang tinh thể học hé lộ cấu trúc xoắn kép của DNA, chìa khóa giúp nhân loại tiến gần hơn tới “bí mật của sự sống”.
Để tạo ra bức ảnh này, Franklin đã kiên trì suốt nhiều tháng, tỉ mỉ điều chỉnh từng thông số tia X và mẫu tinh thể DNA. Thành quả là hình ảnh với các vạch đối xứng đặc trưng, đặt nền móng cho di truyền học hiện đại. Những đổi mới mang tính cách mạng sau đó – từ việc lập bản đồ bộ gen người, thụ tinh trong ống nghiệm đến kỹ thuật di truyền – tất cả đều dựa trên sự hiểu biết về nền tảng hóa học của di truyền học.
Trong nhiều thập niên, công lao của bà bị che khuất giữa bối cảnh khoa học đương thời còn đầy định kiến về giới nữ. Chỉ đến cuối thế kỷ 20, lịch sử mới dần trả lại sự ghi nhận xứng đáng. Ngày nay, tên bà được đặt cho nhiều tổ chức khoa học, trong đó có Rosalind Franklin Institute trực thuộc Chính phủ Anh, và tàu thám hiểm sao Hỏa Rosalind Franklin Rover của Cơ quan Vũ trụ châu Âu.
Tham khảo: Học bổng toàn phần du học Anh ngành STEM
Margaret Thatcher (1925-2013)
Margaret Thatcher, thường được biết đến với biệt danh “Bà đầm thép”, đã trở thành nữ Thủ tướng đầu tiên của Vương quốc Anh khi bà giành chiến thắng trong cuộc tổng tuyển cử năm 1979. Bà cũng là một trong ba phụ nữ từng nắm giữ một trong bốn chức vụ then chốt của quốc gia (Thủ tướng, Bộ trưởng Tài chính, Bộ trưởng Nội vụ và Bộ trưởng Ngoại giao).
Nhiệm kỳ Thủ tướng của bà dài nhất trong lịch sử Anh kể từ năm 1827. Bà lên nắm quyền vào giai đoạn đầy biến động trong lịch sử đất nước khi Anh phải đối mặt với bất ổn chính trị và suy thoái kinh tế. Những thử thách tiếp theo, bao gồm Chiến tranh Falklands năm 1982 và xung đột tại Bắc Ireland, đã góp phần định hình sự nghiệp đầy ảnh hưởng của bà.
Bà nổi tiếng với phong cách lãnh đạo cứng rắn và các cải cách kinh tế mạnh mẽ. Di sản của bà có thể gây nhiều ý kiến trái chiều, nhưng nhiệm kỳ Thủ tướng của Thatcher chắc chắn đã để lại ảnh hưởng sâu sắc đến nền chính trị Anh hiện đại, góp phần củng cố vai trò của London như một trung tâm tài chính toàn cầu ngày nay.
Hillary Clinton (1947-nay)
Sinh ra tại Chicago và lớn lên tại một thị trấn ngoại ô Park Ridge, Illinois, Hillary Clinton đã đạt được nhiều cột mốc quan trọng cho phụ nữ trong chính trường – từ việc trở thành người phụ nữ đầu tiên đại diện cho một đảng lớn trong cuộc bầu cử Tổng thống năm 2016, đến việc trở thành Đệ nhất phu nhân đầu tiên đắc cử vào một chức vụ dân cử (ghế Thượng nghị sĩ Mỹ). Bà từng giữ chức Ngoại trưởng Mỹ dưới thời Tổng thống Barack Obama.
Trong suốt hành trình ấy, bà Hillary luôn đấu tranh vì quyền phụ nữ. “Hy vọng của tôi dành cho những phụ nữ trẻ đang trưởng thành là hãy nuôi dưỡng sự tự tin và cam kết với điều bạn muốn tạo dựng cho cuộc đời mình, đồng thời ủng hộ những người phụ nữ khác khi họ theo đuổi tham vọng và ước mơ riêng,” bà chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn với Time.
Hillary Clinton được Gallup bầu chọn là “Người phụ nữ được ngưỡng mộ nhất thế giới” 22 lần, nhiều nhất trong lịch sử khảo sát. Bà vẫn là biểu tượng toàn cầu của vai trò lãnh đạo nữ và sự kiên định trong chính trị Mỹ hiện đại. Dù rời khỏi chính trường, bà vẫn luôn là một nhân tố tích cực thúc đẩy sự tiến bộ và nhân quyền.
Katharine Graham (1917-2001)
Là Chủ tịch The Washington Post Company trong suốt 20 năm, Katharine Graham là một trong những nữ chủ bút đầu tiên của một tờ báo Mỹ và là nữ CEO đầu tiên của một công ty thuộc Fortune 500.
Bà lãnh đạo The Washington Post từ năm 1963 đến 1991, đưa tờ báo vượt qua những dấu mốc lịch sử như việc công bố những tài liệu mật của Lầu Năm Góc về cuộc chiến tranh Việt Nam, hay vụ bê bối Watergate dẫn đến việc Tổng thống Richard Nixon phải từ chức. Những quyết định này đã góp phần khẳng định vị thế của The Washington Post như một trong những cơ quan báo chí uy tín hàng đầu thế giới.
Bà cũng là người phụ nữ đầu tiên được bầu vào hội đồng quản trị của Associated Press (AP) – hãng thông tấn Mỹ và là cơ quan báo chí lớn nhất thế giới.
Bản thân Graham cũng giành giải Pulitzer năm 1998 cho cuốn tự truyện Personal History của mình, kể lại hành trình từ người vợ nội trợ trở thành biểu tượng quyền lực của báo chí Mỹ, đồng thời phản ánh sâu sắc những rào cản giới tính mà bà phải vượt qua.
Tham khảo: Du học Mỹ ngành Báo chí & Truyền thông
Nellie Bly (1864-1922)
Sinh ra tại Pennsylvania với tên Elizabeth Cochran, bà lấy bút danh “Nellie Bly” khi hoạt động bí mật với tư cách một nhà báo điều tra vào thập niên 1880. Nellie Bly sau đó chuyển đến thành phố New York, và, bằng cách giả vờ mắc bệnh tâm thần, đã khiến mình bị đưa vào một bệnh viện tâm thần khét tiếng trên đảo Blackwell. Những bài phóng sự của bà về sự đối xử bất công mà các bệnh nhân phải chịu đựng đã buộc chính quyền thành phố New York phải chi thêm ngân sách để cải thiện điều kiện chăm sóc người mắc bệnh tâm thần.
Trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, bà đã đến châu Âu với tư cách là phóng viên chiến trường đầu tiên của thế giới.
Bly còn lập thêm một kỳ tích khác: năm 1889, bà đi vòng quanh thế giới trong 72 ngày – thiết lập kỷ lục thế giới về hành trình chu du toàn cầu.
Junko Tabei (1939-2016)
Nhà leo núi người Nhật Bản Junko Tabei là người phụ nữ đầu tiên chinh phục đỉnh Everest vào năm 1975. Nhưng Everest không phải là đỉnh núi duy nhất mà bà chinh phục. Năm 1992, bà là người phụ nữ đầu tiên hoàn thành thử thách “Seven Summits”, chinh phục bảy đỉnh núi cao nhất trên mỗi châu lục.
Đáng chú ý, đoàn thám hiểm Everest của Tabei gồm toàn phụ nữ – điều chưa từng có vào thời điểm đó, và thậm chí đã sống sót sau một trận tuyết lở. Phương châm sống của bà cũng phản ánh tinh thần ấy: “Đừng bao giờ bỏ cuộc. Hãy tiếp tục theo đuổi hành trình của mình”.
Không chỉ leo núi, bà Tabei còn tham gia nhiều chuyến thám hiểm để thu gom rác thải do những người leo núi để lại ở dãy Himalaya và Nhật Bản.
Judith Heumann (1947-2023)
Judith Heumann là một trong những nhà hoạt động vì quyền của người khuyết tật có ảnh hưởng nhất trong lịch sử nước Mỹ.
Sinh ra ở Philadelphia và lớn lên ở Brooklyn, New York, Judith Heumann mắc bệnh bại liệt khi mới 18 tháng tuổi, và bắt đầu đối mặt với sự phân biệt đối xử từ năm 5 tuổi, khi bà bị từ chối quyền đến trường vì bị cho là “nguy cơ cháy nổ”. Sự việc này đã đặt nền móng cho hành trình đấu tranh vì khả năng tiếp cận và quyền lợi bình đẳng.
Bà trở thành giáo viên đầu tiên tại New York sử dụng xe lăn, tham gia biểu tình để thúc đẩy việc thông qua Đạo luật Phục hồi chức năng, trở thành cố vấn cho các Tổng thống Bill Clinton và Barack Obama, làm cố vấn tại Ngân hàng Thế giới và là nghiên cứu viên cao cấp tại Quỹ Ford Foundation, đồng thời thúc đẩy việc toàn cầu hóa quyền của người khuyết tật.
Florence Griffith Joyner (1959-1998)
Dù cuộc đời khép lại đầy tiếc nuối ở tuổi 38, kỷ lục của vận động viên điền kinh Olympic Florence Griffith Joyner vẫn chưa từng bị phá vỡ. Bà được xem là người phụ nữ chạy nhanh nhất mọi thời đại – các kỷ lục bà thiết lập năm 1988 ở cự ly 100 mét (10,49 giây) và 200 mét (21,34 giây) vẫn còn tồn tại đến ngày nay.
Ngoài tốc độ, bà còn nổi bật nhờ phong cách thời trang độc đáo, trở thành biểu tượng cho phụ nữ trong thể thao.
Di sản của bà vẫn lan tỏa qua các kỷ lục chưa ai phá vỡ, qua hình ảnh về một người phụ nữ kết hợp giữa tốc độ, sức mạnh và phong cách không giới hạn trên đường chạy.
Ellen Ochoa (1958-nay)
Ellen Ochoa là kỹ sư quang học, nhà khoa học điện tử và phi hành gia người Mỹ.
Tháng 4/1993, Ellen Ochoa trở thành người phụ nữ gốc Hispanic đầu tiên bay vào không gian (trên tàu con thoi Space Shuttle Discovery). Bà đã dành 9 ngày khảo sát tầng ozon của Trái đất và hoạt động của Mặt trời. Sau sứ mệnh đó, bà tiếp tục thực hiện thêm ba chuyến bay vào vũ trụ.
Năm 2013, bà đạt thêm một cột mốc quan trọng khi trở thành giám đốc gốc Hispanic đầu tiên của Johnson Space Center tại Houston và là nữ giám đốc thứ hai giữ cương vị này. Bà được ghi nhận đã nâng cao đa dạng văn hóa và thúc đẩy phụ nữ trong khoa học vũ trụ. Tên bà được đặt cho ít nhất sáu trường học tại Mỹ và xuất hiện trong sách giáo khoa STEM.
Bạn có thể xem thêm: Cơ hội du học Mỹ nhóm ngành STEM
Oprah Winfrey (1954-nay)
Nhiều người trong chúng ta biết đến Oprah Winfrey qua hành trình rực rỡ với vai trò người dẫn chương trình truyền hình được yêu mến. Bà nổi tiếng toàn cầu với chương trình The Oprah Winfrey Show (1986-2011), tạo nên một cuộc cách mạng trong thể loại talk show và đưa bà trở thành “Nữ hoàng của mọi phương tiện truyền thông”.
Sinh ra trong nghèo khó tại vùng nông thôn Mississippi, bằng sự nỗ lực phi thường, Oprah đã trở thành nữ tỷ phú da màu đầu tiên trên thế giới và tích cực đóng góp cho cộng đồng thông qua nhiều hoạt động từ thiện.
Coco Chanel (1883-1971)
Coco Chanel là nhà thiết kế thời trang Pháp lừng danh, người sáng lập thương hiệu xa xỉ Chanel. Bà đã góp phần tạo nên những phong cách mới cho phụ nữ vào đầu thế kỷ 20, rời xa những chiếc corset gò bó để hướng đến các phom dáng mềm mại, tự do hơn – mở ra một lối sống mới và tinh thần giải phóng cho phụ nữ.
Di sản ấy vẫn còn vẹn nguyên đến hôm nay khi Chanel tiếp tục là một trong những thương hiệu thời trang cao cấp có độ nhận diện cao bậc nhất trên thế giới. Bà là nhà thiết kế thời trang duy nhất nằm trong top 100 người có ảnh hưởng nhất thế kỷ 20 của tạp chí Time.
Helen Gwynne-Vaughan (1879-1967)
Helen Gwynne-Vaughan là nhà thực vật học, nhà nấm học và sĩ quan quân đội người Anh. Bà được biết đến như người lãnh đạo tiên phong trong các lực lượng phụ nữ của Anh trong cả hai cuộc Thế chiến và là trưởng khoa, nữ giáo sư đầu ngành thực vật học tại Birkbeck College, Đại học London.
Trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, Gwynne-Vaughan được bổ nhiệm làm Chỉ huy trưởng (Chief Controller) của Women’s Army Auxiliary Corps tại Pháp. Thành công của bà dẫn tới việc được giao quyền chỉ huy Women’s Royal Air Force năm 1918, nơi bà thiết lập hệ thống kỷ luật và đào tạo kiểu quân đội, nâng vị thế phụ nữ trong lực lượng không quân. Đến Thế chiến II, bà trở lại phục vụ với cấp bậc Thiếu tướng và giữ chức Giám sát trưởng (Chief Controller) của Auxiliary Territorial Service (1939-1941).
Gwynne-Vaughan là một trong những phụ nữ đầu tiên được trao Huân chương CBE quân sự (1918) và được phong Dame Commander of the Order of the British Empire (1919) – cấp bậc cao quý thứ hai trong Huân chương Đế quốc Anh, vinh danh phụ nữ có thành tích xuất sắc, cống hiến to lớn trong lĩnh vực quân sự.
Không chỉ mở ra cánh cửa để phụ nữ tham gia phục vụ trong quân đội, bà còn đấu tranh cho mức lương và điều kiện sống tốt hơn cho các nữ quân nhân. Tầm nhìn và bản lĩnh của bà đã đặt nền móng cho vai trò chính thức, lâu dài của phụ nữ trong lực lượng vũ trang Anh hiện đại.
Elinor Ostrom (1933-2012)
Elinor Ostrom là nhà kinh tế chính trị và khoa học chính trị người Mỹ, nổi tiếng với công trình về quản trị kinh tế và lý thuyết “commons” – tài nguyên dùng chung. Bà là người phụ nữ đầu tiên nhận giải Nobel Kinh tế (2009) vì “phân tích về quản trị kinh tế, đặc biệt là các tài nguyên chung”.
Elinor Ostrom là người tiên phong trong nghiên cứu liên ngành về hệ thống xã hội, sinh thái, kết hợp lý thuyết, thực địa và thí nghiệm. Bà là thành viên của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Mỹ, và Viện Hàn lâm Nghệ thuật và Khoa học Mỹ. Những nguyên tắc tự quản trị do bà đề xuất hiện là nền tảng cho chính sách phát triển bền vững và quản lý tài nguyên toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu.
Có thể bạn quan tâm: Các chương trình Kinh tế & Kinh doanh hàng đầu Châu Âu
Julia Child (1912-2004)
Julia Child là nữ đầu bếp biểu tượng của nước Mỹ thế kỷ 20, người đã thay đổi cách người Mỹ nhìn nhận về ẩm thực và nấu ăn tại gia. Sau khi theo chồng sang Pháp công tác, bà say mê ẩm thực Pháp và theo học tại Học viện Le Cordon Bleu. Trở về Mỹ, bà xuất bản cuốn Mastering the Art of French Cooking và thực hiện chương trình truyền hình The French Chef, giúp ẩm thực Pháp trở nên gần gũi, dễ tiếp cận với công chúng.
Trước khi trở thành đầu bếp, bà từng làm việc cho Văn phòng Dịch vụ Chiến lược (OSS) trong Thế chiến II, tiền thân của CIA. Ở tuổi 50, bà rẽ hướng sang con đường ẩm thực chuyên nghiệp và trở thành người phụ nữ đầu tiên có chương trình dạy nấu ăn trên truyền hình Mỹ.
Julia là đầu bếp nữ đầu tiên được vinh danh tại Đại sảnh Danh vọng của Viện Ẩm thực Hoa Kỳ. Năm 2003, bà được trao Huân chương Tự do Tổng thống. Sau khi qua đời năm 2004, di sản của bà vẫn sống mãi, với căn bếp nổi tiếng được trưng bày tại Smithsonian National Museum of American History. Năm 2014, Dịch vụ Bưu chính Hoa Kỳ đã vinh danh bà trong bộ tem “Celebrity Chefs Forever”.
Điểm chung của họ không phải là hoàn cảnh thuận lợi. Trái lại, nhiều người phải bước đi giữa định kiến, chiến tranh, nghèo khó hay rào cản giới tính. Nhưng họ không chấp nhận vai trò bị giới hạn. Họ chọn dẫn dắt.
Những câu chuyện ấy nhắc chúng ta rằng: thay đổi không bắt đầu từ đặc quyền – mà từ niềm tin, sự kiên định và dũng khí bước lên phía trước.
Du học cũng vậy. Đó không chỉ là hành trình tiếp cận tri thức tiên tiến, mà còn là quá trình rèn luyện bản lĩnh, tư duy độc lập và sự tự tin để phá bỏ những rào cản vô hình. Khi bạn dám bước ra khỏi vùng an toàn, bạn đang tự trao cho mình cơ hội trưởng thành, khẳng định tiếng nói và định hình tương lai theo cách riêng.
Thế giới rộng lớn hơn chúng ta nghĩ. Và đôi khi, chỉ cần một quyết định dấn thân hôm nay, bạn đã tiến gần hơn đến phiên bản mạnh mẽ nhất của chính mình.
Trên hành trình ấy, bạn không cần phải bước đi một mình.
Một kế hoạch rõ ràng, một lộ trình phù hợp và sự đồng hành từ những chuyên gia giàu kinh nghiệm sẽ giúp bạn tự tin hơn trong từng quyết định quan trọng.
INEC sẵn sàng lắng nghe mục tiêu của bạn, tư vấn chiến lược du học phù hợp với năng lực và định hướng tương lai, để mỗi bước đi đều vững vàng. Bởi đôi khi, điều tạo nên khác biệt không chỉ là hoài bão, là ước mơ lớn đến đâu, mà là bạn chọn bắt đầu cùng ai.
INEC – 20 năm đồng hành cùng các thế hệ sinh viên Việt Nam chinh phục những cột mốc học thuật quan trọng và mở lối cho hành trình sự nghiệp vững chắc trong tương lai.
- Tổng đài: 1900 636 990
- Email: [email protected]
- Inbox INEC ngay: me/tuvanduhocinec
